بررسی وب سایت‌های ادارات کل کتابخانه‌های عمومی ایران : مطالعه وب‌سنجی

پژوهشگر:قاسم نباتعلي

استاد راهنما: دكتر علي جلالي ديزجي

استاد مشاور: دكتر زهرا موسوي‌زاده

دانشگاه: علامه طباطبايي

تاريخ دفاع: ۱۳۸۹

تعداد صفحات:‌ ۱۲۶

چكيده

هدف اين پژوهش، سنجش وضعیت وب‌سايت‌هاي ادارات کل کتابخانه‌های عمومی ايران از طریق تحليل انواع پيوندهاي وب است. روش پژوهش حاضر، روش تحليل پيوند[1] است كه يكي از روش‌هاي وب‌سنجي است. گردآوری داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار لکزی یو آر ال و راهنمای اینترنتی و موتور کاوش یاهو انجام گرفته است. حجم نمونه­ي آماري مورد پژوهش وب‌سایت‌های ادارات کل کتابخانه‌های عمومی استان‌های کشور(شامل 30 وب‌سایت) بوده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد وب‌سایت ادارات کل کتابخانه‌های عمومی اصفهان، آذربایجان شرقی و خراسان رضوی دارای وضعیت بهتری نسبت به دیگر استان‌ها به لحاظ ارائه خدمات هستند. هم‌چنین نتایج  پژوهش نشان می‌دهد وب‌سایت‌های ادارات کل کتابخانه‌های عمومی استان‌های خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و قم دارای بیشترین تعداد پیوند دریافتی هستند و در نتیجه از بالاترین میزان رویت برخوردارند. به لحاظ تعداد صفحات و میزان حضور در وب، و هم چنین تعداد خودپیوندها، وب‌سایت‌های ادارات کل کتابخانه‌های عمومی استان‌های خراسان رضوی، مازندران و آذربایجان شرقی در وضعیت بهتری نسبت به دیگر وب‌سایت‌ها قرار دارند. در مورد پیوندهای بیرونی و میزان وضوح، وب‌سایت‌های ادارات کل کتابخانه‌های عمومی استان‌های خراسان رضوي، فارس، و مرکزي در رتبه‌های اول، دوم و سوم قرار دارند. از نظر نوع دامنه پیوندهای دریافتی و بیرونی، 21/61% پیوندهای دریافتی و 47/81% پیوندهای خارجی متعلق به دامنه.ir  است. به لحاظ عامل تاثیرگذاری، وب‌سایت‌های ادارات کل کتابخانه‌های عمومی استان‌های تهران، کردستان و قم به ترتیب با عامل تاثیرگذار 422/0%، 362/0% و 345/0% در رتبه های اول تا سوم قرار گرفتند. به لحاظ توزیع جغرافیایی پیوندها، بيشترين ميزان پيوندهاي دريافتي، یعنی 73/49% از سطح استانی صورت گرفته است اما در رابطه با پيوندهاي بيروني بيشترين ميزان پيوند، معادل 37/82% به وب‌سايت‌هاي ملي صورت گرفته است. در هر دو مورد پیوندهای دریافتی و خارجی کمترین میزان در سطح بین المللی است. 73/36% پیوندهای دریافتی وب سایت‌های ادارات کل کتابخانه‌های عمومی ایران از زیرمجموعه وب سایت‌های نهاد کتابخانه‌های عمومی و 27/63% از خارج مجموعه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور صورت گرفته است. هم چنین 22/75% پیوندهای بیرونی از سوی این وب سایت‌ها به خود مجموعه نهاد کتابخانه‌های عمومی صورت گرفته است.  به لحاظ تبادل پیوند، تنها میان 8 مورد از این وب‌سایت‌ها ارتباط و همکاری برقرار شده است. از سوی دیگر نتایج مشخص می‌سازد که میزان جذب پیوند از سوی این       وب‌سایت ها با نوع خدمات ارائه شده و محتوای این وب‌سایت‌ها ارتباط مستقیمی دارد. هم چنین نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ارتباط معناداری بین تعداد کتابخانه‌های تحت پوشش و میزان پیوندهای دریافتی وجود دارد. پیشنهاداتی نیز جهت بهبود وضعيت وب‌سايت‌هاي مورد بررسي ارائه شده است.