امکان‌سنجی ایجاد کتابخانه دیجیتالی در کتابخانه‌هاي عمومی زیر نظر نهاد کتابخانه‌هاي عمومی کشور مستقر در سطح شهر تهران

Feasibility Study of Creating Digital Library in Public Libraries under the Supervision of Iran Public Libraries Foundation Based in Tehran City

مقطع: كارشناسي ارشد

دانشجو:  ساناز (ملائكه) موسوي

استاد راهنما: دكتر زهرا موسوي‌زاده

استاد مشاور: دكتر علي جلالي ديزجي

دانشگاه: علامه طباطبايي

رشته: علوم كتابداري و اطلاع‌رساني

تاريخ دفاع:  ارديبهشت 1388

تعداد صفحات پايان‌نامه: 155

 

چكيده

هدف این پژوهش امکان سنجی ایجاد کتابخانه دیجیتالی در کتابخانه هاي عمومی زیر نظر نهاد کتابخانه‌هاي عمومی کشور مستقر در سطح شهر تهران می ‌باشد. روش پژوهش پیمایشی و از نوع توصیفی است. براي گردآوري داده‌ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. در این پژوهش، نیروي انسانی کتابخانه هاي مورد بررسی از لحاظ تخصص و میزان آشنایی کارکنان با مهارت هاي کتابداران دیجیتالی، تجهیزات فنی، امکانات مخابراتی، منابع اطلاعاتی، بودجه و موانع ایجاد کتابخانه دیجیتالی از نظر مدیران کتابخانه ها مورد بررسی قرار گرفته است. جامعه آماري این پژوهش شامل 23 باب کتابخانه عمومی درجه 1و 2 مستقر در شهر تهران می باشند که زیر نظر نهاد کتابخانه هاي عمومی کشور اداره می شوند. براي تجزیه و تحلیل دادههاي پژوهش از نرم‌افزار آماري اس‌پی‌اس‌اس و جهت ترسیم نمودارها از نرم‌افزار مایکروسافت اکسل استفاده شده است یافته هاي پژوهش نشان می دهد که 47.9 درصد از نیروي انساني کتابخانه‌هاي مورد بررسی داراي مدرك تحصیلی کتابداري و اطلاع ‌رسانی هستند، و در هیچ یک از کتابخانه‌هاي مورد بررسی نیروي متخصص رایانه(نرم افزار، سخت افزار) وجود ندارد. ضمناً یافته‌ها حاکی از آن است که میانگین میزان آشنایی کارکنان این کتابخانه‌ها با مهارت‌هاي کتابداران دیجیتالی به از میانگین متوسط پایین تر است. همچنین در هیچ یک از کتابخانه ها تجهیزات فنی لازم جهت ایجاد کتابخانه دیجیتالی وجود ندارد، و نرم‌افزار کاربردي مورد استفاده در کلیه کتابخانه‌هاي مورد بررسی نرم‌افزار نمایه می‌باشد. ضمناً یافته‌هاي پژوهش حاکی از آن است که تمام کتابخانه به شبکه داخلی و 15 کتابخانه به اینترنت دسترسی دارند و 93.3 درصد  از کتابخانه‌هایی که به اینترنت  ها دسترسی دارند، از فناوري ارتباطی اي.دي.اس.ال جهت اتصال به اینترنت استفاده می کنند. اکثریت منابع اطلاعاتی کتابخانه‌ها را کتاب تشکیل می‌دهد، جهت ایجاد کتابخانه دیجیتالی در کتابخانه ‌هاي مورد بررسی بودجه اي در نظر گرفته نشده است. در رابطه با موانع ایجاد کتابخانه دیجیتالی از نظر مدیران کتابخانه ها، کمبود امکانات مالی مهمترین مانع، و نداشتن تحصیلات در رشته کتابداري و اطلاع رسانی توسط مدیران کم اهمیت‌ترین مانع محسوب می‌شود. به طور کلی می‌توان گفت که امکانات کنونی کتابخانه هاي عمومی مورد بررسی براي ایجاد کتابخانه دیجیتالی مناسب نمی‌باشند.

كليدواژه‌ها: امکا‌ن‌سنجی ، کتابخانه دیجیتالی، کتابخانه‌هاي عمومی ، نهاد کتابخانه‌هاي عمومی کشور، شهر تهران